{"id":10687,"date":"2026-10-03T23:04:54","date_gmt":"2026-10-03T21:04:54","guid":{"rendered":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/?post_type=approfondimento&#038;p=10687"},"modified":"2026-10-04T09:17:12","modified_gmt":"2026-10-04T07:17:12","slug":"sculpture-luluwa-figures-mukendi-proportions-et-traitement-du-corps","status":"publish","type":"approfondimento","link":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/approfondimenti-tematici\/sculpture-luluwa-figures-mukendi-proportions-et-traitement-du-corps\/","title":{"rendered":"Sculpture Luluwa : figures mukendi, proportions et traitement du corps"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">La figure masculine Mukendi ou Mukenge document\u00e9e dans les archives Dalton Somar\u00e9 date de la seconde moiti\u00e9 du XIXe si\u00e8cle. Sculpt\u00e9e en bois, elle pr\u00e9sente une patine \u00e0 poudre rouge\u00e2tre et mesure 35 centim\u00e8tres. Son parcours comprend les collections de Paul Timmermans, Merton D. Simpson, Martin Lerner et Patrick Caput, ainsi que sa publication dans le catalogue Pace Primitive de 2003. Ces donn\u00e9es permettent d\u2019\u00e9tudier ensemble la construction de la figure et son histoire documentaire.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Le corps \u00e9lanc\u00e9 et le buste l\u00e9g\u00e8rement arqu\u00e9 organisent une composition verticale dans laquelle l\u2019abdomen marque un passage visible entre le thorax et la partie inf\u00e9rieure. L\u2019examen des proportions aide \u00e0 distinguer le rythme g\u00e9n\u00e9ral du traitement de chaque partie. La courbe du buste donne une direction au mouvement ; la continuit\u00e9 des volumes maintient l\u2019unit\u00e9 de la figure. La surface rouge\u00e2tre accompagne ce model\u00e9 et appartient \u00e0 l\u2019histoire mat\u00e9rielle de l\u2019\u0153uvre.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dans la sculpture Luluwa, le traitement du corps comprend \u00e9galement l\u2019\u00e9laboration des scarifications. Incisions et reliefs s\u2019\u00e9tudient en rapport avec la surface anatomique sur laquelle ils apparaissent : ils peuvent articuler une zone du corps, accentuer son volume ou introduire un autre rythme. Cette observation demande des rapprochements entre des \u0153uvres pr\u00e9cises, car la tradition comprend des solutions formelles diverses et une histoire complexe des pratiques corporelles.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">La figure f\u00e9minine Bwanga bwa bwimpe du Metropolitan Museum, inventaire 1979.206.37, offre une comparaison pour l\u2019importance accord\u00e9e au d\u00e9cor du corps. La notice mus\u00e9ale relie les figures Luluwa \u00e0 la protection, \u00e0 la beaut\u00e9 et aux rapports avec les anc\u00eatres, en distinguant des usages associ\u00e9s \u00e0 la maternit\u00e9. Le rapprochement avec la figure masculine porte donc sur les proportions, les surfaces et le travail sculptural, tout en conservant l\u2019identit\u00e9 de chaque \u0153uvre et son contexte document\u00e9.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">L\u2019essai de Constantine Petridis, A Figure for Cibola, publi\u00e9 dans le Metropolitan Museum Journal en 2001, constitue une r\u00e9f\u00e9rence pour approfondir les rapports entre art, politique et esth\u00e9tique chez les Luluwa. L\u2019exemplaire Dalton Somar\u00e9 est \u00e9galement publi\u00e9 dans Scultura. Arte dell\u2019Africa, 2009, et L\u2019Africa delle Meraviglie, 2010. Une analyse fond\u00e9e sur ces documents permet de suivre le parcours de l\u2019\u0153uvre et d\u2019en comparer le langage \u00e0 un corpus document\u00e9, en conservant l\u2019attention \u00e0 la construction particuli\u00e8re du corps.<\/p>\n<h3>R\u00e9f\u00e9rences et \u0153uvres de comparaison<\/h3>\n<p><a href=\"https:\/\/www.metmuseum.org\/es\/met-publications\/a-figure-for-cibola-the-metropolitan-museum-journal-v-36-2001\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Constantine Petridis, A Figure for Cibola, The Metropolitan Museum Journal, 36, 2001<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.metmuseum.org\/art\/collection\/search\/312209\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">The Metropolitan Museum of Art, Bwanga bwa bwimpe, 1979.206.37<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/pubblicazioni\/scultura-arte-africa\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Dalton Somar\u00e9, Scultura. Arte dell\u2019Africa, 2009, pp. 79\u201380<\/a><\/p>\n<h3>\u0152uvres de la galerie<\/h3>\n<p><a href=\"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/opere\/figure-masculine-luluwa-mukendi-rd-congo\/\">Figure masculine Mukendi ou Mukenge, Luluwa<\/a><\/p>\n<h3>Lectures compl\u00e9mentaires<\/h3>\n<p><a href=\"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/approfondimenti-tematici\/sculpture-africaine-bois-matiere-patine-conservation\/\">Sculpture africaine : bois, mati\u00e8re, patine et conservation<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>La figure masculine Mukendi ou Mukenge document\u00e9e dans les archives Dalton Somar\u00e9 date de la seconde moiti\u00e9 du XIXe si\u00e8cle. Sculpt\u00e9e en bois, elle pr\u00e9sente une patine \u00e0 poudre rouge\u00e2tre et mesure 35 centim\u00e8tres.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":9604,"menu_order":46,"template":"","area_approfondimento":[147],"class_list":["post-10687","approfondimento","type-approfondimento","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","area_approfondimento-arte-africana"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.7 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Sculpture Luluwa : figures mukendi et corps | Dalton Somar\u00e9<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Une figure Mukendi ou Mukenge du XIXe si\u00e8cle : proportions, surface et histoire documentaire, avec bibliographie et comparaisons du Metropolitan Museum.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/approfondimenti-tematici\/sculpture-luluwa-figures-mukendi-proportions-et-traitement-du-corps\/\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"fr_FR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Sculpture Luluwa : figures mukendi et corps | Dalton Somar\u00e9\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Une figure Mukendi ou Mukenge du XIXe si\u00e8cle : proportions, surface et histoire documentaire, avec bibliographie et comparaisons du Metropolitan Museum.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/approfondimenti-tematici\/sculpture-luluwa-figures-mukendi-proportions-et-traitement-du-corps\/\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Dalton Somar\u00e9\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Dalton.Somare\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-10-04T07:17:12+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/fr\\\/approfondimenti-tematici\\\/sculpture-luluwa-figures-mukendi-proportions-et-traitement-du-corps\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/fr\\\/approfondimenti-tematici\\\/sculpture-luluwa-figures-mukendi-proportions-et-traitement-du-corps\\\/\",\"name\":\"Sculpture Luluwa : figures mukendi et corps | Dalton Somar\u00e9\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/fr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/fr\\\/approfondimenti-tematici\\\/sculpture-luluwa-figures-mukendi-proportions-et-traitement-du-corps\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/fr\\\/approfondimenti-tematici\\\/sculpture-luluwa-figures-mukendi-proportions-et-traitement-du-corps\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/02\\\/DSC00767.jpg\",\"datePublished\":\"2026-10-03T21:04:54+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-04T07:17:12+00:00\",\"description\":\"Une figure Mukendi ou Mukenge du XIXe si\u00e8cle : proportions, surface et histoire documentaire, avec bibliographie et comparaisons du Metropolitan Museum.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/fr\\\/approfondimenti-tematici\\\/sculpture-luluwa-figures-mukendi-proportions-et-traitement-du-corps\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/fr\\\/approfondimenti-tematici\\\/sculpture-luluwa-figures-mukendi-proportions-et-traitement-du-corps\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/fr\\\/approfondimenti-tematici\\\/sculpture-luluwa-figures-mukendi-proportions-et-traitement-du-corps\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/02\\\/DSC00767.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/02\\\/DSC00767.jpg\",\"width\":1417,\"height\":1984,\"caption\":\"Male Figure Bena Lulua, Congo D.R. Wood 35 cm - Scultura Primitiva Tribale Africana in Legno\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/fr\\\/approfondimenti-tematici\\\/sculpture-luluwa-figures-mukendi-proportions-et-traitement-du-corps\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/fr\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Sculpture Luluwa : figures mukendi, proportions et traitement du corps\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/fr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/fr\\\/\",\"name\":\"Dalton Somar\u00e9\",\"description\":\"Fine African Art \u2013 Ancient Art of Asia\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/fr\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Dalton Somar\u00e9 Gallery Milano\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/fr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":[\"Organization\",\"ArtGallery\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/fr\\\/#organization\",\"name\":\"Dalton Somar\u00e9\",\"alternateName\":\"Dalton Somar\u00e9 Gallery Milano\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/fr\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/fr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/04\\\/Dalton-Somare-Gallery-Milano.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/04\\\/Dalton-Somare-Gallery-Milano.png\",\"width\":1638,\"height\":1687,\"caption\":\"Dalton Somar\u00e9\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/fr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Dalton.Somare\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/dalton_somare_milano\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/company\\\/dalton-somare\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/channel\\\/UCESUxIEubGYjrJPKLjmFX3w\"],\"address\":{\"@type\":\"PostalAddress\",\"streetAddress\":\"Via Borgonuovo 5\",\"postalCode\":\"20121\",\"addressLocality\":\"Milano\",\"addressCountry\":\"IT\"},\"telephone\":\"+39 02 89096173\",\"email\":\"info@daltonsomare.com\",\"openingHoursSpecification\":[{\"@type\":\"OpeningHoursSpecification\",\"dayOfWeek\":[\"https:\\\/\\\/schema.org\\\/Tuesday\",\"https:\\\/\\\/schema.org\\\/Wednesday\",\"https:\\\/\\\/schema.org\\\/Thursday\",\"https:\\\/\\\/schema.org\\\/Friday\"],\"opens\":\"15:30\",\"closes\":\"19:00\"}],\"foundingDate\":\"1993\",\"founder\":[{\"@type\":\"Person\",\"name\":\"Leonardo Vigorelli\"},{\"@type\":\"Person\",\"name\":\"Grata Somar\u00e9\"}]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Sculpture Luluwa : figures mukendi et corps | Dalton Somar\u00e9","description":"Une figure Mukendi ou Mukenge du XIXe si\u00e8cle : proportions, surface et histoire documentaire, avec bibliographie et comparaisons du Metropolitan Museum.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/approfondimenti-tematici\/sculpture-luluwa-figures-mukendi-proportions-et-traitement-du-corps\/\/","og_locale":"fr_FR","og_type":"article","og_title":"Sculpture Luluwa : figures mukendi et corps | Dalton Somar\u00e9","og_description":"Une figure Mukendi ou Mukenge du XIXe si\u00e8cle : proportions, surface et histoire documentaire, avec bibliographie et comparaisons du Metropolitan Museum.","og_url":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/approfondimenti-tematici\/sculpture-luluwa-figures-mukendi-proportions-et-traitement-du-corps\/\/","og_site_name":"Dalton Somar\u00e9","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Dalton.Somare","article_modified_time":"2026-10-04T07:17:12+00:00","twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/approfondimenti-tematici\/sculpture-luluwa-figures-mukendi-proportions-et-traitement-du-corps\/","url":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/approfondimenti-tematici\/sculpture-luluwa-figures-mukendi-proportions-et-traitement-du-corps\/","name":"Sculpture Luluwa : figures mukendi et corps | Dalton Somar\u00e9","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/approfondimenti-tematici\/sculpture-luluwa-figures-mukendi-proportions-et-traitement-du-corps\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/approfondimenti-tematici\/sculpture-luluwa-figures-mukendi-proportions-et-traitement-du-corps\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/DSC00767.jpg","datePublished":"2026-10-03T21:04:54+00:00","dateModified":"2026-10-04T07:17:12+00:00","description":"Une figure Mukendi ou Mukenge du XIXe si\u00e8cle : proportions, surface et histoire documentaire, avec bibliographie et comparaisons du Metropolitan Museum.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/approfondimenti-tematici\/sculpture-luluwa-figures-mukendi-proportions-et-traitement-du-corps\/#breadcrumb"},"inLanguage":"fr-FR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/approfondimenti-tematici\/sculpture-luluwa-figures-mukendi-proportions-et-traitement-du-corps\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/approfondimenti-tematici\/sculpture-luluwa-figures-mukendi-proportions-et-traitement-du-corps\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/DSC00767.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/DSC00767.jpg","width":1417,"height":1984,"caption":"Male Figure Bena Lulua, Congo D.R. Wood 35 cm - Scultura Primitiva Tribale Africana in Legno"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/approfondimenti-tematici\/sculpture-luluwa-figures-mukendi-proportions-et-traitement-du-corps\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Sculpture Luluwa : figures mukendi, proportions et traitement du corps"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/#website","url":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/","name":"Dalton Somar\u00e9","description":"Fine African Art \u2013 Ancient Art of Asia","publisher":{"@id":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/#organization"},"alternateName":"Dalton Somar\u00e9 Gallery Milano","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":["Organization","ArtGallery"],"@id":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/#organization","name":"Dalton Somar\u00e9","alternateName":"Dalton Somar\u00e9 Gallery Milano","url":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Dalton-Somare-Gallery-Milano.png","contentUrl":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Dalton-Somare-Gallery-Milano.png","width":1638,"height":1687,"caption":"Dalton Somar\u00e9"},"image":{"@id":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Dalton.Somare","https:\/\/www.instagram.com\/dalton_somare_milano\/","https:\/\/www.linkedin.com\/company\/dalton-somare","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCESUxIEubGYjrJPKLjmFX3w"],"address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"Via Borgonuovo 5","postalCode":"20121","addressLocality":"Milano","addressCountry":"IT"},"telephone":"+39 02 89096173","email":"info@daltonsomare.com","openingHoursSpecification":[{"@type":"OpeningHoursSpecification","dayOfWeek":["https:\/\/schema.org\/Tuesday","https:\/\/schema.org\/Wednesday","https:\/\/schema.org\/Thursday","https:\/\/schema.org\/Friday"],"opens":"15:30","closes":"19:00"}],"foundingDate":"1993","founder":[{"@type":"Person","name":"Leonardo Vigorelli"},{"@type":"Person","name":"Grata Somar\u00e9"}]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/approfondimento\/10687","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/approfondimento"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/approfondimento"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9604"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10687"}],"wp:term":[{"taxonomy":"area_approfondimento","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/area_approfondimento?post=10687"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}