{"id":8658,"date":"2026-05-30T09:07:34","date_gmt":"2026-05-30T07:07:34","guid":{"rendered":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/?post_type=approfondimento&#038;p=8658"},"modified":"2026-10-03T21:40:22","modified_gmt":"2026-10-03T19:40:22","slug":"iconographie-buddha-lire-corps-eveille","status":"publish","type":"approfondimento","link":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/approfondimenti-tematici\/iconographie-buddha-lire-corps-eveille\/","title":{"rendered":"L\u2019iconographie du Bouddha"},"content":{"rendered":"<p>L\u2019image du Bouddha pr\u00e9sente des caract\u00e8res qui indiquent sa condition d\u2019\u00e9veill\u00e9. Parmi les plus reconnaissables figurent l\u2019ushnisha, la protub\u00e9rance au sommet du cr\u00e2ne, et l\u2019urna, le signe plac\u00e9 entre les sourcils. Les lobes allong\u00e9s des oreilles et la robe monastique apparaissent dans de nombreuses repr\u00e9sentations.<\/p>\n<p>La combinaison de ces \u00e9l\u00e9ments varie selon les \u00e9poques et les r\u00e9gions. La coiffure, le traitement de la robe et les proportions du corps permettent de comparer des images d\u2019un m\u00eame sujet. Il existe \u00e9galement des Bouddhas couronn\u00e9s et par\u00e9s de bijoux : la robe monastique n\u2019est donc pas un crit\u00e8re universel d\u2019identification.<\/p>\n<p>La posture assise ou debout et les gestes des mains compl\u00e8tent l\u2019interpr\u00e9tation. Dans une \u0153uvre fragmentaire, il convient de distinguer les caract\u00e8res conserv\u00e9s de ceux qui restent hypoth\u00e9tiques. L\u2019analyse iconographique identifie le sujet ; l\u2019\u00e9tude stylistique et technique pr\u00e9cise son contexte historique. Une impression g\u00e9n\u00e9rale de s\u00e9r\u00e9nit\u00e9 ou d\u2019\u00e9quilibre ne peut remplacer ces d\u00e9marches.<\/p>\n<p>Le <a href=\"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/opere\/image-buddha-cachemire\/\">Buddha debout du Cachemire occidental du IXe si\u00e8cle<\/a> permet de suivre ces \u00e9l\u00e9ments dans leur disposition r\u00e9elle. L\u2019ushnisha et l\u2019urna d\u00e9finissent le chef ; les lobes allong\u00e9s encadrent le visage ; la main droite accomplit l\u2019abhaya mudra et la gauche retient le v\u00eatement. La figure se reconna\u00eet par la r\u00e9union de ces signes, tandis que l\u2019avanc\u00e9e du genou et le traitement du manteau introduisent la construction formelle.<\/p>\n<p>Le <a href=\"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/opere\/buddha-art-gandhara\/\">Buddha gandharien en stuc pigment\u00e9 du IIIe\u2013IVe si\u00e8cle<\/a> offre une comparaison pour le model\u00e9 et la surface. La chevelure ondul\u00e9e et les traces de couleur contribuent \u00e0 la repr\u00e9sentation du visage dans une autre tradition r\u00e9gionale et un autre proc\u00e9d\u00e9 technique. Rapprocher les \u0153uvres pr\u00e9cise la distinction entre signe iconographique et solution sculpturale : le sujet est commun, tandis que la construction des cheveux, du v\u00eatement et des transitions du visage appartient \u00e0 l\u2019histoire de chaque production. L\u2019identification devient ainsi le point de d\u00e9part d\u2019une analyse plus large.<\/p>\n<h3>R\u00e9f\u00e9rences et comparaisons<\/h3>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/www.metmuseum.org\/ja\/essays\/recognizing-the-gods\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Metropolitan Museum of Art, Recognizing the Gods<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/collections.lacma.org\/object\/37067\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Los Angeles County Museum of Art, Head of a Buddha<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<section class=\"dalton-related-insights\">\n<h3>Approfondissements associ\u00e9s<\/h3>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/approfondimenti-tematici\/schiste-stuc-et-couleur-dans-la-sculpture-du-gandhara\/\">Schiste, stuc et couleur dans la sculpture du Gandhara<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/approfondimenti-tematici\/la-sculpture-du-cachemire-images-en-alliage-de-cuivre-dans-lhimalaya-occidental\/\">La sculpture du Cachemire : images en alliage de cuivre dans l\u2019Himalaya occidental<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/approfondimenti-tematici\/sculpture-bouddhique\/\">La sculpture bouddhique<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/approfondimenti-tematici\/mudras-bouddhiques-geste-doctrine-presence\/\">Les mudras dans la sculpture bouddhique<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/approfondimenti-tematici\/art-gandhara\/\">L\u2019art du Gandhara<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/approfondimenti-tematici\/padmapani-porteur-lotus-forme-compassion\/\">Padmapani, le porteur du lotus<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/approfondimenti-tematici\/tara-protection-compassion-presence-feminine-bouddhisme\/\">Tara dans la sculpture bouddhique<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/section>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>L\u2019image du Bouddha pr\u00e9sente des caract\u00e8res qui indiquent sa condition d\u2019\u00e9veill\u00e9. Parmi les plus reconnaissables figurent l\u2019ushnisha, la protub\u00e9rance au sommet du cr\u00e2ne, et l\u2019urna, le signe plac\u00e9 entre les sourcils. Les lobes allong\u00e9s des oreilles et la robe monastique apparaissent dans de nombreuses repr\u00e9sentations.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":9843,"menu_order":140,"template":"","area_approfondimento":[],"class_list":["post-8658","approfondimento","type-approfondimento","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Iconographie du Buddha : lire le corps de l\u2019\u00c9veill\u00e9 | Dalton Somar\u00e9<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Signes, postures et mudras dans la lecture iconographique de l\u2019image du Buddha.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/approfondimenti-tematici\/iconografia-del-buddha-scultura-buddhista\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"fr_FR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Iconographie du Buddha : lire le corps de l\u2019\u00c9veill\u00e9 | Dalton Somar\u00e9\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Signes, postures et mudras dans la lecture iconographique de l\u2019image du Buddha.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/approfondimenti-tematici\/iconografia-del-buddha-scultura-buddhista\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Dalton Somar\u00e9\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Dalton.Somare\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-10-03T19:40:22+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.daltonsomare.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Buddha-Shakyamuni-Central-Tibet-12th-century-the-metropolitan-museum-of-art.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"950\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/fr\\\/approfondimenti-tematici\\\/iconographie-buddha-lire-corps-eveille\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/approfondimenti-tematici\\\/iconografia-del-buddha-scultura-buddhista\\\/\",\"name\":\"Iconographie du Buddha : lire le corps de l\u2019\u00c9veill\u00e9 | Dalton Somar\u00e9\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/fr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/approfondimenti-tematici\\\/iconografia-del-buddha-scultura-buddhista\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/approfondimenti-tematici\\\/iconografia-del-buddha-scultura-buddhista\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Buddha-Shakyamuni-Central-Tibet-12th-century-the-metropolitan-museum-of-art.jpg\",\"datePublished\":\"2026-05-30T07:07:34+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-03T19:40:22+00:00\",\"description\":\"Signes, postures et mudras dans la lecture iconographique de l\u2019image du Buddha.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/approfondimenti-tematici\\\/iconografia-del-buddha-scultura-buddhista\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/approfondimenti-tematici\\\/iconografia-del-buddha-scultura-buddhista\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/approfondimenti-tematici\\\/iconografia-del-buddha-scultura-buddhista\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Buddha-Shakyamuni-Central-Tibet-12th-century-the-metropolitan-museum-of-art.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Buddha-Shakyamuni-Central-Tibet-12th-century-the-metropolitan-museum-of-art.jpg\",\"width\":950,\"height\":1200,\"caption\":\"image of seated Buddha Shakyamuni, Central Tibet, 12th century, Metropolitan Museum of Art, New York\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/approfondimenti-tematici\\\/iconografia-del-buddha-scultura-buddhista\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/fr\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"L\u2019iconographie du Bouddha\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/fr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/fr\\\/\",\"name\":\"Dalton Somar\u00e9\",\"description\":\"Fine African Art \u2013 Ancient Art of Asia\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/fr\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Dalton Somar\u00e9 Gallery Milano\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/fr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":[\"Organization\",\"ArtGallery\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/fr\\\/#organization\",\"name\":\"Dalton Somar\u00e9\",\"alternateName\":\"Dalton Somar\u00e9 Gallery Milano\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/fr\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/fr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/04\\\/Dalton-Somare-Gallery-Milano.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/04\\\/Dalton-Somare-Gallery-Milano.png\",\"width\":1638,\"height\":1687,\"caption\":\"Dalton Somar\u00e9\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.daltonsomare.com\\\/fr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Dalton.Somare\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/dalton_somare_milano\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/company\\\/dalton-somare\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/channel\\\/UCESUxIEubGYjrJPKLjmFX3w\"],\"address\":{\"@type\":\"PostalAddress\",\"streetAddress\":\"Via Borgonuovo 5\",\"postalCode\":\"20121\",\"addressLocality\":\"Milano\",\"addressCountry\":\"IT\"},\"telephone\":\"+39 02 89096173\",\"email\":\"info@daltonsomare.com\",\"openingHoursSpecification\":[{\"@type\":\"OpeningHoursSpecification\",\"dayOfWeek\":[\"https:\\\/\\\/schema.org\\\/Tuesday\",\"https:\\\/\\\/schema.org\\\/Wednesday\",\"https:\\\/\\\/schema.org\\\/Thursday\",\"https:\\\/\\\/schema.org\\\/Friday\"],\"opens\":\"15:30\",\"closes\":\"19:00\"}],\"foundingDate\":\"1993\",\"founder\":[{\"@type\":\"Person\",\"name\":\"Leonardo Vigorelli\"},{\"@type\":\"Person\",\"name\":\"Grata Somar\u00e9\"}]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Iconographie du Buddha : lire le corps de l\u2019\u00c9veill\u00e9 | Dalton Somar\u00e9","description":"Signes, postures et mudras dans la lecture iconographique de l\u2019image du Buddha.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/approfondimenti-tematici\/iconografia-del-buddha-scultura-buddhista\/","og_locale":"fr_FR","og_type":"article","og_title":"Iconographie du Buddha : lire le corps de l\u2019\u00c9veill\u00e9 | Dalton Somar\u00e9","og_description":"Signes, postures et mudras dans la lecture iconographique de l\u2019image du Buddha.","og_url":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/approfondimenti-tematici\/iconografia-del-buddha-scultura-buddhista\/","og_site_name":"Dalton Somar\u00e9","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Dalton.Somare","article_modified_time":"2026-10-03T19:40:22+00:00","og_image":[{"width":950,"height":1200,"url":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Buddha-Shakyamuni-Central-Tibet-12th-century-the-metropolitan-museum-of-art.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/approfondimenti-tematici\/iconographie-buddha-lire-corps-eveille\/","url":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/approfondimenti-tematici\/iconografia-del-buddha-scultura-buddhista\/","name":"Iconographie du Buddha : lire le corps de l\u2019\u00c9veill\u00e9 | Dalton Somar\u00e9","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/approfondimenti-tematici\/iconografia-del-buddha-scultura-buddhista\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/approfondimenti-tematici\/iconografia-del-buddha-scultura-buddhista\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Buddha-Shakyamuni-Central-Tibet-12th-century-the-metropolitan-museum-of-art.jpg","datePublished":"2026-05-30T07:07:34+00:00","dateModified":"2026-10-03T19:40:22+00:00","description":"Signes, postures et mudras dans la lecture iconographique de l\u2019image du Buddha.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/approfondimenti-tematici\/iconografia-del-buddha-scultura-buddhista\/#breadcrumb"},"inLanguage":"fr-FR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.daltonsomare.com\/approfondimenti-tematici\/iconografia-del-buddha-scultura-buddhista\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/approfondimenti-tematici\/iconografia-del-buddha-scultura-buddhista\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Buddha-Shakyamuni-Central-Tibet-12th-century-the-metropolitan-museum-of-art.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Buddha-Shakyamuni-Central-Tibet-12th-century-the-metropolitan-museum-of-art.jpg","width":950,"height":1200,"caption":"image of seated Buddha Shakyamuni, Central Tibet, 12th century, Metropolitan Museum of Art, New York"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/approfondimenti-tematici\/iconografia-del-buddha-scultura-buddhista\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"L\u2019iconographie du Bouddha"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/#website","url":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/","name":"Dalton Somar\u00e9","description":"Fine African Art \u2013 Ancient Art of Asia","publisher":{"@id":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/#organization"},"alternateName":"Dalton Somar\u00e9 Gallery Milano","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":["Organization","ArtGallery"],"@id":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/#organization","name":"Dalton Somar\u00e9","alternateName":"Dalton Somar\u00e9 Gallery Milano","url":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Dalton-Somare-Gallery-Milano.png","contentUrl":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Dalton-Somare-Gallery-Milano.png","width":1638,"height":1687,"caption":"Dalton Somar\u00e9"},"image":{"@id":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Dalton.Somare","https:\/\/www.instagram.com\/dalton_somare_milano\/","https:\/\/www.linkedin.com\/company\/dalton-somare","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCESUxIEubGYjrJPKLjmFX3w"],"address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"Via Borgonuovo 5","postalCode":"20121","addressLocality":"Milano","addressCountry":"IT"},"telephone":"+39 02 89096173","email":"info@daltonsomare.com","openingHoursSpecification":[{"@type":"OpeningHoursSpecification","dayOfWeek":["https:\/\/schema.org\/Tuesday","https:\/\/schema.org\/Wednesday","https:\/\/schema.org\/Thursday","https:\/\/schema.org\/Friday"],"opens":"15:30","closes":"19:00"}],"foundingDate":"1993","founder":[{"@type":"Person","name":"Leonardo Vigorelli"},{"@type":"Person","name":"Grata Somar\u00e9"}]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/approfondimento\/8658","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/approfondimento"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/approfondimento"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9843"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8658"}],"wp:term":[{"taxonomy":"area_approfondimento","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.daltonsomare.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/area_approfondimento?post=8658"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}